Έχετε κάτι να πείτε;
Στείλτε μας τις δικές σας ειδήσεις,
άρθρα και σχόλια.
Άρθρο > Σινεμά
Ο Κονφορμίστας: Το αριστούργημα του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, σε επανέκδοση με νέες ψηφιακές κόπιες.
Τετάρτη, 10/07/2019 13:39
Ο Κονφορμίστας: Το αριστούργημα του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, σε επανέκδοση με νέες ψηφιακές κόπιες.Το πιο αισθητικά συναρπαστικό έργο του Μπερτολούτσι, βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο Μοράβια, με τον Ζαν Λουί Τρεντινιάν και τη Στεφανία Σαντρέλι

Κριτική της ταινίας από τη Λίδα Γαλανού για το flix.gr

Το 1970, στα 30 του χρόνια, ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, βασισμένος στο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο Μοράβια, έκανε μια ταινία για την ψυχαναλυτική παθολογία της ασθένειας του φασισμού. Κι όσο το θέμα της ταινίας μένει αδιάψευστο, τόσο κι ακόμα περισσότερο η ομορφιά της αρνείται να θαμπώσει.

Στην Ιταλία του 1938, του Μουσολίνι, ο Μαρτσέλο, ένας γοητευτικός μεσοαστός νεόνυμφος (ο ντουμπλαρισμένος Ζαν Λουί Τρεντινιάν τόσο γοητευτικός και τόσο θεαματικά ευέλικτος στο ύφος του), δουλεύει για τις μυστικές υπηρεσίες των φασιστών - επειδή είναι δειλός. Επειδή μεγάλωσε σ' ένα σπίτι αντισυμβατικό, με δυο γονείς εγωκεντρικούς, επειδή όταν ήταν αγόρι, ο σοφέρ του σπιτιού, πιστεύει ο Μαρτσέλο, τόσο θηλυπρεπής και τόσο όμορφος, του επιτέθηκε ερωτικά κι εκείνος, πιστεύει, τον σκότωσε: ενώ φορούσε τη στολή του με τις γυαλιστερές μπότες, είχε αφήσει κάτω τα μακριά, αλά Καραβάτζιο μαλλιά του κι είχε ξαπλώσει κάτω από τον μεγάλο εσταυρωμένο, στο κρεβάτι.

Η ηδυπάθεια κι η διαφθορά μπερδεύονται στην ιστορία του Μαρτσέλο και του Μπερτολούτσι, με τρόπο βαθιά ιταλικό. Με τη δομή να διανύει το χρόνο ως την επικράτηση και, σταδιακά, την κατάρρευση του Μουσολίνι, με ονειρικά διαλείμματα flash back, με τη μουσική του Ζορζ Ντελερί ν' ανήκει, λες, σε πέντε, δέκα διαφορετικές ταινίες, ν' αλλάζει ύφος ανάλογα με τον πίνακα που στήνει ο Μπερτολούτσι, οι βασικές έννοιες επανέρχονται κυκλικά.

Το ζητούμενο είναι η «κανονικότητα»: η ευκολία του ν' ανήκει κανείς στη νόρμα, στο «φυσιολογικό» και το επικρατές - που, τότε, ήταν η φασιστική Ιταλία. Η Καθολική Εκκλησία. Η ενοχή κι αυτοτιμωρία, τόσο ανακουφιστική που μπερδεύεται με την ηδονή. Σημασία έχει η επίφαση: η ουσία οφείλει να καταπνιγεί, ειδικά αν είναι ανατρεπτική.

Ο Μαρτσέλο διχάζεται. Ανάμεσα σ' αυτό που θέλει κι αυτό που πρέπει να κάνει, να παντρευτεί την αλαφροΐσκιωτη, τόσο πιο τολμηρή, στ' αλήθεια, από εκείνον, Τζούλια (η Στεφανία Σαντρέλι ως... εθιστική μπουρζουάζ νύμφη) - η σκηνή στο τρένο προς Παρίσι, για τον μήνα του μέλιτος, όπου ο Μαρτσέλο ερεθίζεται με την αφήγησή της, την περιγραφή του βιασμού της, όταν ήταν κοριτσάκι, από τον 60χρονο θείο της, με την κάμερα ν' ανεβαίνει «λυτρωτικά» στη θέα της φύσης που περνά γρήγορα έξω από το παράθυρο, είναι ακόμα πιο συγκλονιστική κι από την κλασική του γυναικείου τανγκό στο νυχτερινό κέντρο-ανάκτορο κι εκείνη της καταδίωξης στο λευκό από το χιόνι δάσος με τους κορμούς να δημιουργούν έναν λαβύρινθο θανάτου.

Ο Μαρτσέλο θα κληθεί να εκτελέσει έναν παρία: τι κρίμα που εκείνος τυχαίνει να είναι ο αγαπημένος του καθηγητής από το Πανεπιστήμιο στη Ρώμη. Τι κρίμα που η νεαρή γυναίκα του, η Ανα (της αναγεννησιακής και, μαζί, μεσοπολεμικά ανδρόγυνης Ντομινίκ Σαντά), ίσως είναι η γυναίκα της ζωής του, ή εκείνης που θα ήθελε να έχει. Τι κρίμα που ο Μαρτσέλο πρέπει να γίνει ακόμα πιο αναίσθητος, ακόμα πιο νεκρός, πιο δειλός, για να ταιριάξει με τη νόρμα.

Αυτό που ο Μπερτολούτσι στήνει εικαστικά είναι μεγαλειώδες. Μια ταινία καθαρόαιμα και συνειδητά μπαρόκ, με εμμονή με τη λεπτομέρεια, με εξωφρενική πολυτέλεια που προκαλεί το δέος, βασισμένος σ' αυτόν τον αγνά ρωμαϊκό, Καθολικό ρυθμό. Μαζί ένα φιλμ που αγκαλιάζει αυτούσιο τον εξπρεσιονισμό, με τα απρόσμενες, λοξές, «ανισόρροπες» γωνίες λήψης και τα επαναλαμβανόμενα κάγκελα, τις αμέτρητες γραμμές, να φυλακίζουν τον Μαρτσέλο στην ατολμία του.

Μαζί και η αισθητική της μεσοαστικής τάξης, της μπαναλιτέ, μαζί και οι μονοχρωμίες, τα κόκκινα και τα μπλε που ακολούθησαν τον Μπερτολούτσι σ' ολόκληρο το έργο του, μαζί και το μεγαλείο του Βιτόριο Στοράρο που, εδώ, γίνεται ένα Μιχαήλ Αγγελος του σινεμά, ανακαλύπτοντας το Θείο φως και αποκαλύπτοντας τα ανθρώπινα πάθη.

Μέσα στη φόρμα του, ο «Κονφορμίστας» είναι, ακόμα, μια ταινία που ρουφά το queer πριν αυτό ξαναγεννηθεί, δεκαετίες αργότερα, αναπαράγοντας το νόημά του στην ίδια την εικόνα, μπολιάζοντας το κάθε κάδρο «κανονικότητας» με την υπονόμεσή του. Ενας «τετράγωνος» διάλογος του Μαρτσέλο και του τυφλού φίλου του, του Ιταλο, μπροστά στο παράθυρο ενός σκοτεινού ημιυπόγειου, «καπελώνεται» από χαριτωμένα πόδια με χρωματιστά παπούτσια και μπαλόνια.

Αν κάπου η ταινία δείχνει την ηλικία της, είναι στους συμβολισμούς της, τόσο προφανείς που ίσως προκαλούσαν αίσθηση το '70, αλλά δείχνουν επιτηδευμένο στο κυνικότερο σήμερα. Κι αν κάπου δείχνει την αδυναμία της, είναι στο ότι, παραγεμίζοντας την αστυνομική ιστορία του Μοράβια με τη μάχη του κορμιού και του πνεύματος, του φασισμού και της δημοκρατίας, του ερωτισμού και του θανάτου, παρά την τόσο επίκαιρη ιδέα της προσωπικής ευθύνης και τόλμης απέναντι στο σύνολο, το σενάριο που βρίσκεται κάτω από το μεγαλειώδες εικαστικό δημιούργημα είναι, τελικά, μονοδιάστατο, ισχνό για να σηκώσει το βάρος του. Πράγμα, βέβαια, που δεν κάνει την εικόνα και το ύφος λιγότερο μεγαλειώδες.

flix.gr

blog comments powered by Disqus
10/07/2019 13:39
Ο Κονφορμίστας: Το αριστούργημα του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, σε επανέκδοση με νέες ψηφιακές κόπιες. »

Το 1970, στα 30 του χρόνια, ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, βασισμένος στο μυθιστόρημα του Αλμπέρτο[...]
10/07/2019 12:41
Ταξίδι στα ’90s - Ο Γιάννης Στάνκογλου και η Ρένα Μόρφη είναι το πρωταγωνιστικό ζευγάρι της «Φαντασίας» »

Είναι κάπως παράδοξο να μπαίνεις σε ένα νυχτερινό κέντρο, όπως η «Ιερά Οδός», στη μία το[...]
10/07/2019 12:35
Μέριλ Στριπ: Απόλυτη σταρ, ετών 70 »

Η σημαντικότερη ηθοποιός της γενιάς της, η Πρώτη Κυρία του Χόλιγουντ, που έχει προταθεί για[...]
30/04/2019 10:41
Πέντε ταινίες που αντλούν την έμπνευση τους από την αρχαία τραγωδία »

Χωρίς να αποτελούν άμεσες μεταφορές των αριστουργημάτων που έγραψαν οι πρωτοπόροι της εποχής[...]
16/04/2019 09:32
«Παναγία των Παρισίων»: Η κλασική ταινία της Ντίσνεϊ, τώρα σε live-action εκδοχή »

Η Ντίσνεϊ βρίσκεται σε πρώιμες συζητήσεις παραγωγής μιας live-action εκδοχής της κλασικής ταινίας[...]
09/01/2019 14:53
Βίντεο: Τα κινηματογραφικά φιλιά μας »

  Όταν τα πολλά λόγια είναι φτώχεια, ενίοτε αφορά κι εμάς τους κριτικούς αυτό (ή και πάντα θα[...]
15/11/2018 08:02
Φανταστικά Ζώα: Τα Εγκλήματα του Γκρίντελβαλντ - Fantastic Beasts: The Crimes of Grindelwald »

Το βάρος που κουβαλά στους ώμους της η σειρά «Φανταστικά Ζώα» είναι κάπως βαρύ. Το βάρος[...]
15/11/2018 07:52
Πολλά μαγικά φίλτρα, ένα πολυβραβευμένο κορίτσι και μια βραχονησίδα στο Αιγαίο - Οι ταινίες της εβδομάδας »

Πολλά υποσχόμενη είναι η νέα κινηματογραφική εβδομάδα για τους σινεφίλ που θα έχουν την[...]
07/11/2018 22:41
Ο Ρίντλεϊ Σκοτ ετοιμάζει τη συνέχεια του «Μονομάχου» »

Έπειτα από συζητήσεις αρκετών ετών, ο Ρίντλεϊ Σκοτ φαίνεται έτοιμος για την επιστροφή του[...]
07/11/2018 20:36
Οι Αμερικανοί πεζοναύτες σώζουν τον...Πούτιν »

Μετά από την αρχική απορριπτική απόφαση,  η Ρωσία άναψε το πράσινο φως και οι Ρώσοι θα[...]
Ροή ειδήσεων
15/07/2019 11:54
12/07/2019 14:47
12/07/2019 14:44
12/07/2019 14:33
10/07/2019 14:22
10/07/2019 13:00