Έχετε κάτι να πείτε;
Στείλτε μας τις δικές σας ειδήσεις,
άρθρα και σχόλια.
Άρθρο > Αναγνώστες
To Μεγάλο Τείχος - Του Ηλία Καραβόλια
Πέμπτη, 22/10/2015 17:27



Σήμερα ζούμε μία αναμφισβήτητη πραγματικότητα: μεγάλες ροές κεφαλαίων ελέγχονται από ισχυρούς διεθνείς παίκτες της χρηματαγοράς σε ένα διαπλανητικό πρακτορείο στοιχημάτων. Αυτές οι ροές εικονικού χρήματος δεν μπορούν να ελεγχθούν πλήρως από εποπτικούς και ρυθμιστικούς μηχανισμούς. Στην ουσία αυτή η κατάσταση σχετίζεται με έναν οδυνηρό συνδυασμό, για τις οικονομίες και τις κοινωνίες,  κυκλοφορίας χρηματιστικού κεφαλαίου και κρατικής εμπλοκής για ‘διάσωση’.


Οι κοινωνίες ουσιαστικά χρησιμεύουν ως πεδία δημιουργίας τόκου από το κρατικό και το ιδιωτικό χρέος, αφού πρώτα  λειτουργούν ως πεδία συσσώρευσης ρευστού μέσω του συστήματος καταθέσεων-αποταμιεύσεων. Ως σύγχρονοι διαχειριστές μόχθου αλλά και εικονικού οφέλους, χρηματιστές και τραπεζίτες πληκτρολογούν στοιχηματικά μεγέθη δυσανάλογα με την καθημερινότητα ενός μέσου εισοδηματία, ενός φυσιολογικού ανθρώπου. Τα τερματικά στις αγορές απεικονίζουν νούμερα ασύλληπτα με τα μέτρα και τα σταθμά της καθημερινής εργασίας ενός τεχνίτη, ενός επιστήμονα, ενός βιοπαλαιστή. Αποταμιεύσεις και υπεραξίες από εργασία και επιχειρηματικό δαιμόνιο πολλαπλασιάζονται με ρυθμούς ιλιγγιώδεις, χωρίς να μεσολαβεί μεγάλος βαθμός ανθρώπινης εργασίας, αυξημένο προσωπικό, υψηλή απασχόληση, εργοστάσια, πρωτογενής παραγωγή. Το χρήμα αυτό-αναπαράγεται και αυτό-πολλαπλασιάζεται χωρίς να πληρώνει πολλά χέρια, μόχθο, εργάτες. Αρκεί ένας αλγόριθμος, μία μηχανική υποστήριξη συναλλαγών στην φιλοσοφία και στην τεχνογνωσία φυσικομαθηματικών (ούτε καν οικονομολόγων), ώστε να απογειωθούν οι αποδόσεις από τις στοιχηματικές αξίες


Σε αυτό το σύγχρονο καθεστώς έκτακτης ανάγκης-για να θυμηθούμε τον Agamben- αιτιολογείται από τον κυρίαρχο λόγο η αναγκαιότητα εισόδου του ‘τρεμάμενου’ υπερ-εθνικού χεριού στην οικονομία.Αλλά πώς γίνεται άραγε και αυτό το δίχτυ προστασίας που δήθεν απλώνει η νομενκλατούρα των Βρυξελλών(ΕΕ)  και της Ουάσιγκτον(ΔΝΤ) ρίχνει τα πλοκάμια του πάνω από τις κοινωνίες; Μήπως πίσω από τις πυραμίδες των παραγώγων χρηματοπιστωτικών προϊόντων της τελευταίας δεκαετίας υπήρχε (στο μυαλό των σχεδιαστών τους) η υπερεθνική/διακρατική ρευστότητα, ως δικλείδα ασφαλείας; Μήπως δηλαδή η συνήθης τακτική της τραπεζοκρατίας είναι η επιβίωση στην κρίση δια μέσου της προσφυγής στους υπερεθνικούς εκτυπωτές χρήματος και ομολόγων;


Eδώ και πολλά χρόνια θρέφεται διεθνώς ένα επικίνδυνο φαινόμενο: αυτό του υπερδομικού και υπερθεσμικού πατερναλισμού που εξαπλώνεται ραγδαία πάνω από τις οικονομίες, δήθεν σαν ομπρέλα προστασίας των λαών ενώ ουσιαστικά αποτελεί διάτρητο δίχτυ ασφαλείας του οποίου την αντοχή και τα όρια οφείλουμε έγκαιρα να αντιληφθούμε.


Το Μεγάλο Τείχος -δηλαδή τα κεφάλαια των πλεονασματικών ευρωπαικών χωρών όπως αυτά των Μηχανισμών Στήριξης( EFSF, ESM), του ΔΝΤ αλλά και η ρευστότητα διευκόλυνσης από την ΕΚΤ στις τράπεζες της Ευρωζώνης – χρησιμεύει στον χρηματοπιστωτισμό για να αναπληρώσει τις ζημίες από  τις πυραμίδες σύνθετων προϊόντων αντιστάθμισης κινδύνου και εργαλείων μόχλευσης εικονικών κεφαλαίων. Είναι πλέον εμφανής η μεθοδική μεταφορά του κρατικού δανεισμού από τις απρόσωπες εγχώριες και διεθνείς αγορές, στις υπερεθνικές εξουσίες της Ε.Ε και του ΔΝΤ. Τα κράτη λειτουργώντας πλέον σαν εταιρίες εσόδων-εξόδων, υποκύπτουν στην δύναμη των αγορών και προσφεύγουν στην αγκαλιά της υπερεθνικής ασφάλειας (ΕΕ, ΔΝΤ) με το πρόσχημα της δημοσιονομικής συμμόρφωσης


Ποιοι είναι όμως οι άμεσα κερδισμένοι; Τράπεζες, επενδυτικές εταιρείες , funds και λοιποί θεσμικοί που ξεφορτώνονται το ρίσκο μη πληρωμής, με την βοήθεια μηχανισμών συγκέντρωσης ομολόγων .Το ζητούμενο είναι πλέον πόσο θα αντέξει αυτό το Μεγάλο Τείχος διάσωσης. Και φυσικά, πόσο θα αντέξουν οι κοινωνίες που βρίσκονται στην βάση, στα θεμέλια αυτού του τείχους.


Μπορεί η γραφειοκρατική, υπερδομική και υπερθεσμική δράση των αρχών της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ  να στηρίζεται στην ανάγκη διαχείρισης του δημόσιου χρέους των κρατών, αλλά ο αληθινός επόπτης και διαχειριστής είναι το ‘μεγάλο μάτι’ των αγορών. Αυτό το αφανές βλέμμα που πανοπτικά ελέγχει ισολογισμούς νοικοκυριών, επιχειρήσεων, κρατών και εγκαθίσταται στον ατομικό ψυχισμό και στο συλλογικό ασυνείδητο. Είναι αυτός ο συγκεκριμένος τρόπος «παρακολούθησής» των κοινωνιών από τις χρηματαγορές που διαμορφώνει ένα πλαίσιο τρομοκρατικής τιμολόγησης του «κινδύνου», της αβεβαιότητας, της ανασφάλειας. Είναι αυτό το πλαίσιο που πρέπει να αναλύσουμε στις μέρες μας, ανατρέχοντας στις παρελθούσες κρίσεις, εμβαθύνοντας στην τωρινή, αλλά και στοιχειοθετώντας δομικές αναλύσεις για τις επόμενες. Διότι η περίφημη μόχλευση στα κεφάλαια των χρηματαγορών αποτελεί τον βασικό τροφοδότη της μοχλευμένης Επιθυμίας στις κοινωνίες. Στην αλυσίδα πίστωση-κατανάλωση-χρέος, πολλοί ξεχνούν την αφετηρία: τα υπερσυσσωρευμένα κεφάλαια των τραπεζών και των εταιρειών διαχείρισης που αναζητούν μανιωδώς την υψηλή απόδοση.


Πίσω από το σκηνικό αυτό, διεθνείς θεσμοί όπως η Ε.Ε και το ΔΝΤ υποτίθεται ότι έπρεπε να θωρακίζουν την υγιή κυκλοφορία του κεφαλαίου, την εύρυθμη λειτουργία των αγορών και την αποφυγή στρεβλώσεων ή έντονων ανισοκατανομών κερδών και ζημιών, ώστε να αποφεύγονται κοινωνικές ανισότητες . Διότι ο εμπορικός κίνδυνος στην πραγματική οικονομία πηγάζει από τους χρηματοπιστωτικούς κινδύνους στις αγορές και οι  ιμάντες μεταφοράς (πίστωση, κατανάλωση, επένδυση) τον σέρνουν στην οικονομικής μας καθημερινότητα. Και όμως, οι υπερ-εθνικοί θεσμοί δεν θωρακίζουν τις κοινωνίες  και αναγκαστικά καταφεύγουν στην δημιουργία Μεγάλου Τείχους ( ένα firewall του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού)διότι αποτυγχάνουν στην εποπτεία και στην πρόληψη. Σαν μαύρα κουτιά ,που δεν έχουν εμφανές περιεχόμενο, οι ισολογισμοί και τα βιβλία συναλλαγών σε ιδιωτικούς οργανισμούς διαχείρισης(private equities) σε επενδυτικές εταιρείες, ακόμα και σε τραπεζικά ιδρύματα ή εταιρείες με υποχρέωση δημοσίευσης ξεκάθαρων στοιχείων, αποτελούν το καλά κρυμμένο μυστικό του χρηματοπιστωτισμού και της  ψευδο-διαφάνειας. Θρέφεται χωρίς κοινωνικό όφελος ένα τεράστιο κύκλωμα ελεγκτών και ελεγχόμενων, ένα διεθνές πολυπλόκαμο και ακέφαλο χταπόδι λογιστικών, νομικών και οικονομικών εταιρειών που πάντα καταλήγει σε κάποια κέντρα κοινών συμφερόντων –όλο και λιγότερα σε αριθμό, όλο και μεγαλύτερα σε ισχύ– ρυθμίζοντας την κυκλοφορία του παγκόσμιου χρήματος.


Τεχνικές σταθερότητας και εμπέδωσης κλίματος εμπιστοσύνης, μέθοδοι επαναφοράς της φερεγγυότητας στον θεσμό της τραπεζικής πίστης αλλά και αποφάσεις στήριξης της κεφαλαιακής επάρκειας πολλών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα από αυτό που προσπαθούν μεθοδικά να δημιουργήσουν στις Βρυξέλλες και στην Ουάσιγκτον οι δήθεν θεματοφύλακες των οικονομιών ,υπηρέτες στην ουσία της διεθνούς χρηματοπιστωτικής ελίτ.


Οι κατασκευαστές του Μεγάλου Τείχους δεν πρέπει να αγνοούν την Ιστορία: οι μεγάλες τραπεζικές κρίσεις συνεπάγονται αναγκαστικές σημαντικές δημοσιονομικές δαπάνες. Σχεδόν στις μισές κρίσεις του αιώνα μας, στις προηγμένες οικονομίες, το άμεσο κόστος διάσωσης του τραπεζικού συστήματος για τον προϋπολογισμό ενός κράτους ξεπερνά το 12 % του ΑΕΠ κάθε χώρας.( http://www.bruegel.org/nc/blog/detail/article/912-the-imf-global-financial-stability-report-restoring-confidence-and-progressing-on-reforms/ Αυτό και μόνο το μέγεθος επιβάλλει το αυτονόητο σήμερα : να γίνουν άμεσα ρυθμίσεις επιμερισμού των οικονομικών βαρών πριν εμφανιστεί το κόστος στις κοινωνίες .


Η πραγματικότητα κυρίως στην Ευρωζώνη δείχνει ότι έχουμε βυθιστεί σε μια ‘εποικοδομητική ασάφεια’ ,σε σχέδια για ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, σε υπερ-δομικές οργανωτικές βάσεις, σε μαραθώνιες ασαφείς ‘μηχανικές’ εφευρέσεις ( EFSF/ESM) που δήθεν λειτουργούν ως μαξιλάρια ασφαλείας και καταφύγια έσχατης σωτηρίας για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο.  Το Μεγάλο Τείχος οφείλει να κλείσει ρωγμές και στις κοινωνίες, όχι μόνο στους ισολογισμούς των χρηματοπιστωτικών κολοσσών.

www.grafida.net

blog comments powered by Disqus
18/03/2019 07:43
Προς ''φιλελεύθερους'' συνοδοιπόρους του ΣΥΡΙΖΑ: Οι αρχές και αξίες δεν είναι a la carte... »

Μία πρόσφατη ανάρτηση στα social media έγραφε: “οι αρχές και αξίες δεν είναι a la carte.[...]
14/03/2019 16:23
Εγκλωβισμένος ο Γλυνός στη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ »

Είναι σε όλους γνωστό ότι ο πανικός είναι κακός σύμβουλος. Για κάποιους εκτός του πανικού,[...]
22/02/2019 11:19
Αντίσταση στον ξεπεσμό της Ρόδου - Γράφει ο Κώστας Λαμπριανός »

Στον δρόμο για τις εκλογές ο Μάης είναι κοντά - αναρωτιέμαι πότε, εμείς οι «ιθαγενείς»[...]
05/01/2018 00:17
Η Ενημέρωση στην Εποχή της Κρίσης - Του Ηλία Καραβόλια »

Το Σημαντικό έχει απορροφηθεί απο το Συμβολικό σε αυτό τον τόπο. Τα χρόνια που ζούμε ανέδειξαν[...]
21/11/2017 17:36
Η ανατομία ενός λάθους : Πως η Κομισιόν απέτυχε να σώσει την Ελλάδα - Tου Ηλία Καραβόλια »

Πάσχουμε απο θεσμική κουλτούρα ως Έλληνες και γι αυτό δεν μπορούμε να αντιληφθούμε το νόημα[...]
14/10/2017 16:31
Υγεία: Ένα ζήτημα - Θεού θέλοντος και καιρού επιτρέποντος - Γράφει η Ελένη Δ. Μαυρογάλου »

Θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί μεγαλύτερο αγαθό από αυτό της υγείας των παιδιών μας και των[...]
28/08/2017 18:21
Η επιδρομή του ΦΠΑ στα νησιά μας - Μία δύσκολη μάχη που πρέπει να κερδιθεί »

Σύμφωνα με την «κοινωνική» και άκρως φοροεισπρακτική πολιτική που εφαρμόζει η[...]
19/07/2017 17:25
Χολή για τα 6 σεντς το κυβικό πόσιμου νερού από το φράγμα Γαδουρά - Του Δημ. Τσοπανάκη »

Πως είναι δυνατόν να ενοχληθούν συμπολίτες μας για την ολοκλήρωση των εργασιών και την[...]
10/07/2017 17:53
Δ. Τσοπανάκης στην εταιρεία ''ΣΤΗΡΙΞΙΣ'': Ας σοβαρευτούμε λίγο… περισσότερο… »

Πριν μία εβδομάδα δημοσίευσα ένα άρθρο για το θέμα της έλλειψης νερού και την σπέκουλα περί[...]
10/07/2017 09:34
«Και ύστερα ήρθαν οι μέλισσες»- Γράφει ο Χατζής Ν. Χατζηευθυμίου »

Και ύστερα ήρθαν οι μέλισσες είναι ο τίτλος μυθιστορήματος του Γιάννη Ξανθούλη. Παραφράζοντας[...]
Ροή ειδήσεων
16/08/2019 13:21
16/08/2019 13:09
14/08/2019 13:18
14/08/2019 13:11
14/08/2019 13:03
14/08/2019 12:56
RODOGAZ