Έχετε κάτι να πείτε;
Στείλτε μας τις δικές σας ειδήσεις,
άρθρα και σχόλια.
Άρθρο > Πολιτισμός
Βιβλιοπρόταση: ''Οι μετρέσες''
Σαββάτο, 19/05/2012 16:40
Από την Ασπασία ως τη Μέριλιν

Μοιραίες γυναίκες που διεκδίκησαν και κέρδισαν την καρδιά σημαντικών ανδρών ισορροπώντας αριστοτεχνικά στο τεντωμένο σχοινί της δύναμης, της απληστίας, της λαγνείας

 Συγγραφέας: Ελίζαμπεθ Άμποτ

Εκδοτικός Οίκος: ΝΑΡΚΙΣΣΟΣ

Μετάφραση: Παντελής Ανδρικόπουλος

Τις είπαν και αγαπητικές, ερωμένες, λεγάμενες, παλλακίδες, σπιτωμένες, παστρικές. Από την κακία τους, ίσως, που δεν μπόρεσαν να τις χαρούν οι ίδιοι. Οπως και αν έχει η καθεμιά τους δημιούργησε τη δική της μοναδική ιστορία, και αυτή είναι που χάραξε με χρυσά γράμματα τα ονόματά τους στα παγκόσμια ερωτικά χρονικά σαν κάποιες από τις πιο ποθητές γυναίκες που έζησαν ποτέ. Σαν την Ξιάνγκ Φέι, για παράδειγμα, την «ευωδιαστή παλλακίδα» της δυναστείας Μαντσού στην Κίνα του 18ου αιώνα, που δεν είχε ανάγκη να πουδραριστεί ή να παρφουμαριστεί καθώς το ξακουστό της άρωμα πήγαζε από το απόσταγμα του ίδιου του κορμιού της. Ο αυτοκράτορας ήταν τόσο συνεπαρμένος που έβαλε ανθρώπους να την αρπάξουν από τον σύζυγό της και να τη φέρουν στο παλάτι. Μάλιστα οργάνωνε καθημερινά μασάζ με βούτυρο και λουτρά με γάλα καμήλας για να διατηρηθεί το εξαίσιο αυτό άρωμα. Ωστόσο η Ξιάνγκ Φέι δεν στάθηκε στο ύψος των αισθημάτων του. Εκρυβε μικροσκοπικά στιλέτα στα πλουμιστά μανίκια της με σκοπό να τα χρησιμοποιήσει μόλις της δινόταν η ευκαιρία και να εκδικηθεί έτσι την αρπαγή της και την απομάκρυνση από τον αγαπημένο της σύζυγο. Η μητέρα όμως του αυτοκράτορα που επαγρυπνούσε παρενέβη δυναμικά και της παραχώρησε το προνόμιο να... πεθάνει από στραγγαλισμό. Ακόμη και όταν ο περίλυπος αυτοκράτορας αγκάλιασε το άψυχο κορμί της η αιθέρια ευωδιά που το τύλιγε δεν έλεγε να ξεθυμάνει.

Κενές θέσεις εργασίας

Η διαχρονικότητα της μετρέσας συνδέεται άρρηκτα με τον πιο θεμελιώδη θεσμό του ανθρώπινου γένους, τον γάμο. «Είναι τόσο βαριές οι αλυσίδες του γάμου που συχνά χρειάζονται δύο για να τις σύρουν, καμιά φορά και τρεις» έλεγε χαριτολογώντας ο Αλέξανδρος Δουμάς. Και ο βρετανός δισεκατομμυριούχος Τζίμι Γκόλντσμιθ, που πέθανε περιτριγυρισμένος από πρώην συζύγους και ερωμένες, δίνοντας την οικονομική διάσταση του φαινομένου, συνήθιζε να επισημαίνει (με αρκετή χολή για το γυναικείο φύλο, είναι αλήθεια): «Οταν ένας άντρας παντρεύεται τη μετρέσα του, δημιουργεί αυτομάτως κενή θέση εργασίας». Και πώς να μην είναι έτσι, όταν πληροφορούμαστε ότι ο βασιλιάς Σολομώντας, για παράδειγμα, εκτός από τις 700 συζύγους διέθετε και 300 παλλακίδες; Βέβαια στα καθ' ημάς η παράδοση θέλει τον Ελληνα να τα βγάζει πέρα με μία μόνο μετρέσα, που συχνά λόγω των περιστάσεων συνδέεται μαζί του για πολλά πολλά χρόνια. Μια τέτοια περίπτωση, άλλωστε, δεν είναι και εκείνη της Ασπασίας, της μορφωμένης, καλλιεργημένης και «σοφιστικέ» εταίρας που στάθηκε δίπλα στον Περικλή κατά τις δύσκολες συγκυρίες του 5ου αιώνα π.Χ.; Μπορεί οι Αθηναίοι να στήριζαν τις πολιτικές επιλογές του μεγάλου πολιτικού, δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και με την ιδιωτική ζωή του. Πολλοί ήσαν αυτοί που δυσανασχετούσαν γιατί δεν κρατούσε την ερωμένη του στη σκιά και ακόμη περισσότεροι εκείνοι που του καταλόγιζαν ότι της επέτρεπε να τον επηρεάζει στις δύσκολες αποφάσεις του κράτους.

Σαν φίδι στο κρεβάτι του

 

Στην οθωμανική Τουρκία πάλι κανείς δεν έπρεπε να γνωρίζει την ταυτότητα της γυναίκας που είχε επιλεγεί για να χαρίσει στον σουλτάνο μία ή περισσότερες νύχτες ηδονής. Σύμφωνα με το αυστηρό τελετουργικό η παλλακίδα πλησίαζε τον σουλτάνο από τα πόδια του κρεβατιού, όπου εκείνος ξαπλωμένος την περίμενε όλο προσμονή. Αφού με διάφορα τσαλίμια υποκρινόταν ότι σιγά σιγά υπέκυπτε στις ορέξεις του, γλιστρούσε σαν φίδι στο κρεβάτι του, έρποντας πάνω στο κορμί του με τουρλωμένα οπίσθια, ενώ δύο ηλικιωμένες μαύρες δούλες έκαναν βάρδια εναλλάξ, φρουρώντας την πόρτα με αναμμένους δαυλούς. Παραδίδεται μέσω των χρονικών για μια ερωμένη του πανίσχυρου Σουλεϊμάν, που άκουγε στο όνομα Ροξελάνα και με τα καμώματά της κατάφερε να εκτοπίσει τη μητέρα του άμεσου διαδόχου, την Γκιουλμπαχάρ, και να κάνει άνω κάτω το σεράι για πολλά χρόνια, έτσι που οι κακές γλώσσες να της αποδίδουν ιδιότητες... μάγισσας.

Πάντως μόνο ένας μάγος ή ένας αλχημιστής θα μπορούσε να εξηγήσει τις χημικές αντιδράσεις που λάβαιναν χώρα στο σώμα των δύστυχων αυτών ανδρών που έπεφταν στα δίχτυα του έρωτα και παραδίδονταν στα χέρια της μετρέσας τους, χάνοντας σχεδόν το λογικό τους. Αυτή είναι η περίπτωση του 37χρονου όμορφου παριζιάνου κληρικού και βαθυστόχαστου φιλοσόφου Αβελάρδου, που το 1115 γνώρισε τη 16χρονη Ελοΐζα η οποία ζούσε στην πόλη με το θείο και κηδεμόνα της Φιλμπέρ, εφημέριο στην Παναγία των Παρισίων. Ο Αβελάρδος προσφέρθηκε να κάνει μαθήματα στην Ελοΐζα, σχεδόν όμως αμέσως οι δύο νέοι παραδόθηκαν στον έρωτα με αχαλίνωτο πάθος. Μερικές φορές, για να ικανοποιήσει το αίτημα του Φιλμπέρ να δέρνει την κοπέλα, αν αντιμιλούσε ή δεν ήταν αρκετά μελετηρή, ο Αβελάρδος τη μαστίγωνε μέχρις αίματος, κάτι που όπως ο ίδιος παραδεχόταν αύξανε ακόμη περισσότερο το πάθος και τη λύσσα τους για ηδονή. Σύντομα ο φτωχός Αβελάρδος είχε πάθει τέτοια ψύχωση ώστε έχασε κάθε ενδιαφέρον για τη φιλοσοφία. Τότε ήταν που ο Φιλμπέρ τσάκωσε τους δύο εραστές στο κρεβάτι. Επειτα από πολλές περιπέτειες και αφού απέκτησαν έναν γιο, τον Αστρολάβο, ο μεν Αβελάρδος ευνουχίζεται από τους μπράβους του Φιλμπέρ, η δε Ελοΐζα κλείνεται σε μοναστήρι.

Χάρτινες ερωμένες

Αν και οι εποχές που ακολούθησαν δεν ήταν στον ίδιο βαθμό ρομαντικές, ωστόσο μέσα από τις σελίδες της λογοτεχνίας ξεπήδησε ολόκληρη γενιά από μοιραίες αμαρτωλές μετρέσες που σφράγισαν τα λογοτεχνικά αριστουργήματα, κυρίως του 19ου αιώνα. Το 1847 η Σαρλότ Μπροντέ, θυγατέρα νεαρού εφημερίου, συνταράζει το κοινό της με την ανιστόρηση των σφοδρών ερωτικών παθών μιας συνεσταλμένης νέας γυναίκας που ακούει στο όνομα Τζέην Εϋρ Και τρία χρόνια αργότερα η πουριτανή αποστάτρια Εστερ Πρυν γίνεται το σύμβολο της σεξουαλικής πρόκλησης και της μοιχείας μέσα από το αριστουργηματικό Αλικο γράμμα του Ναθάνιελ Χώθορν. Το απόλυτο σύμβολο της παραστρατημένης συζύγου και ταυτόχρονα μετρέσας γίνεται η τραγική Μαντάμ Μποβαρύ, που στα 1857 βγαίνει από την πένα του Γκυστάβ Φλωμπέρ. Ακριβώς είκοσι χρόνια αργότερα ο Τολστόι δίνει τη δική του ρωσική εκδοχή μιας ακόμη παραστρατημένης, με τη συγκλονιστική του Αννα Καρένινα. Βέβαια ο κόσμος της λογοτεχνίας, ακόμη και της ιδιοφυούς, απέχει αρκετά από τις συντεταγμένες της αληθινής ζωής, έτσι όπως αυτή εκφράζεται μέσα από μια παράφορη ερωτική ιστορία. Εστω και εξαιτίας του γεγονότος μόνο ότι οι ήρωές τους έχουν τώρα σάρκα και οστά.

Στις 22 Νοεμβρίου του 1930 σε ένα πάρτι στο Χόλιγουντ η 25άχρονη Λίλιαν Χέλμαν, μια εκκολαπτόμενη συγγραφέας, με μεγάλη μύτη, ακόμη μεγαλύτερο στήθος, αλλά ανύπαρκτα οπίσθια, μένει έκθαμβη μπροστά σε έναν εκπληκτικά γοητευτικό άντρα, ψηλό και ξερακιανό, με μαύρα μάτια και πυκνά μαλλιά που δεν είναι άλλος από τον μετρ του αστυνομικού μυθιστορήματος Ντάσιελ Χάμετ. Ωσπου να πεις κύμινο, η Λίλιαν τον έχει αρπάξει από το μπράτσο και μιλούν τετ α τετ. Περνούν την υπόλοιπη βραδιά συζητώντας στο πίσω κάθισμα του αμαξιού της και λίγο προτού χαράξει παραδίδονται στον έρωτα. Ηταν και οι δυο τους παντρεμένοι αλλά αυτό δεν τους εμπόδισε να μείνουν μαζί ως τον θάνατο του Χάμετ, που υπήρξε ο μεγάλος εραστής και πιστός σύντροφος της ζωής της. Η φυματίωση και οι υποτροπές της βλεννόρροιας μάστιζαν το ασθενικό κορμί του, εκείνος όμως δήλωνε στις συνεντεύξεις του: «Κρεβάτι δίχως τη Λίλι δεν είναι κρεβάτι».

Το άστρο της Γκλόρια

Ημαστε στην εποχή που στη μεγάλη οθόνη μεσουρανεί το άστρο της Γκλόρια Σβάνσον. Είναι σέξι, με λαμπερά μαύρα μαλλιά και πελώρια γαλανά εκφραστικά μάτια. Διόλου περίεργο λοιπόν που ο σαραντάχρονος εύπορος τραπεζίτης Τζόζεφ Πάτρικ Κένεντι την ερωτεύεται παράφορα και παραμερίζει τη γυναίκα του για αυτήν. Διηγούμενη την πρώτη τους ερωτική συνεύρεση η Σβάνσον θυμάται πως ο Τζόζεφ «έμοιαζε με άλογο που του είχαν περάσει το λάσο, άγριο, ασυγκράτητο, παλεύοντας να ελευθερωθεί. Επειτα από έναν γρήγορο οργασμό, ξάπλωσε πλάι μου και μού χάιδευε τα μαλλιά». Την τρυφερότητα αυτή του πατέρα του δεν την κληρονόμησε ωστόσο και ο γιος του Τζων, που έμελλε σε μερικές δεκαετίες να γίνει πρόεδρος των ΗΠΑ. Ηταν κοινό μυστικό πως ο Τζων ήταν ιδιαίτερα κακός στο κρεβάτι και πως το σεξ αντιπροσώπευε για αυτόν στιγμιαία σχεδόν διαδικασία που τον ανακούφιζε από το στρες και τους χρόνιους πόνους στην πλάτη. Η ηθοποιός Αντζι Ντίκινσον - οι ωραιότερες γάμπες του Χόλιγουντ - παρατηρούσε σαρδόνια πως το σεξ με τον Τζων ήταν «τα πιο αξιομνημόνευτα δεκαπέντε δευτερόλεπτα της ζωής της». Αποψη που φαίνεται να συμμεριζόταν και μια άλλη σεξοβόμβα του Χόλιγουντ η οποία χρημάτισε ερωμένη του: η Μέριλιν Μονρόε.

www.tovima.gr

"Βίοι Γυναικών"

Στους αληθινά ελεύθερους λαούς 
οι γυναίκες είναι ελεύθερες και λατρεμένες

                                                 Saint-Just

Ασπασία, Μαντάμ ντε Πομπαντούρ, Εύα Μπράουν, Λίλιαν Χέλμαν, Μαίρυλιν Μονρόε, Καμίλα Πάρκερ-Μπόουλς, Σιμόν ντε Μποβουάρ - τι συνδέει όλες αυτές τις τόσο διαφορετικές μεταξύ τους γυναίκες; Υπήρξαν όλες ''μετρέσες'', δηλαδή ερωτικοί σύντροφοι, εκτός γάμου, σημαντικών ανδρών και παρά το γεγονός ότι έζησαν σε διαφορετικές εποχές και είχαν διαφορετικά κίνητρα, πλήρωσαν όλες, κοινωνικά και ψυχολογικά, το τίμημα αυτής της επιλογής. Η Καναδή ιστορικός Ελίζαμπεθ Άμποτ συγκέντρωσε τις ιστορίες αυτών των γυναικών (και πολλών άλλων ακόμα που μοιράστηκαν την ίδια μοίρα) σ' ένα βιβλίο με πολλές παραμέτρους που κινείται ανάμεσα στην ιστορική έρευνα, την κοινωνιολογική μελέτη και τη βιογραφία.

Ξεκινώντας από τη Βίβλο και φτάνοντας μέχρι τη σύγχρονη εποχή, η αφήγηση διατρέχει την Ιστορία αναδεικνύοντας την προσωπικότητα και την πορεία γυναικών που διάλεξαν συνειδητά ως στάση ζωής ή αναγκάστηκαν να δεχθούν, λόγω κοινωνικών συνθηκών, το ρόλο της μετρέσας. Κάθε ένα από τα 11 κεφάλαια του βιβλίου είναι αφιερωμένο σε μια ομάδα γυναικών: οι βασιλικές μετρέσες συνυπάρχουν με τις ερωμένες και μούσες συγγραφέων και καλλιτεχνών, οι μετρέσες διαβόητων γκάνγκστερς συναντιούνται με τις αφανείς συντρόφους κληρικών, οι γκέισες της Άπω Ανατολής συνδιαλέγονται με διάσημες ηθοποιούς που έζησαν ως τρόπαια δίπλα σε άνδρες με εξουσία. Προσωπικά ξεχώρισα την ενότητα που ανακαλεί μέσα από τις σελίδες της λογοτεχνίας ''πολυδιαβασμένες'' μετρέσες, όπως η Άννα Καρένινα, η Μαντάμ Μποβαρύ, αλλά και η ''παρ’ολίγον'' μετρέσα Τζέιν Έιρ.

Η συγγραφέας χειρίζεται το πολυεπίπεδο θέμα με ευφρόσυνη διάθεση, λεπτό χιούμορ και κυρίως χωρίς αναστολές -ειδικά στο θέμα των σεξουαλικών σχέσεων που είχαν οι μετρέσες με τους εραστές τους-, δημιουργώντας ένα πολύ ενδιαφέρον και σε αρκετά σημεία γοητευτικό κείμενο. Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα καλογραμμένο και ευκολοδιάβαστο - σ' αυτό συμβάλλει και η στρωτή γλώσσα που η μετάφραση αποδίδει με τον καλύτερο τρόπο-, ενώ συμπυκνώνει μέσα στις 500 περίπου σελίδες του ''το βίο και την πολιτεία'' ενός μεγάλου αριθμού γυναικών που επωμίστηκαν ή επέλεξαν τον τίτλο της μετρέσας. Στα υπέρ της προσεγμένης έκδοσης και το πολύ όμορφο εξώφυλλο με τον πίνακα του J. W. Waterhouse, ''The Lady of Shalot'' (1894).

Η Ελίζαμπεθ Άμποτ, ως ιστορικός και ως γυναίκα, κατορθώνει να αποδώσει ολοκληρωμένα και αντικειμενικά τις ζωές των γυναικών που παρουσιάζει στο βιβλίο της χωρίς να κάνει πύρινα φεμινιστικά κηρύγματα, αλλά και χωρίς να τις κρίνει για τις επιλογές τους. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα ισορροπεί σωστά τις μεθόδους της ιστορικής έρευνας μ' έναν τρόπο γραφής που έχει άποψη αλλά δεν χειραγωγεί τον αναγνώστη, επιτρέποντάς του να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Αντί επιλόγου, ας κρατήσουμε τα λόγια της Ελοϊζας Φιλμπέρ, που έζησε στη μεσαιωνική Γαλλία έναν μεγάλο και πολυκύμαντο έρωτα με το θεολόγο και φιλόσοφο Πέτρο Αβελάρδο: ''Απέρριψα τον τίτλο της Συζύγου, ώστε να μπορώ να ζήσω ευτυχισμένη μ' αυτόν της Ερωμένης.''

www.diavasame.gr

blog comments powered by Disqus
15/09/2017 16:22
Κάλλιστος Διακογεωργίου: «Ιδού η αμοιβή μας…» »

Ένας λόγος, είναι αρκετός για να αλλάξει η διάθεση,,. Ένας καλός λόγος, είναι αρκετός για να σε[...]
14/09/2017 17:17
Η Έκθεση Γελοιογραφίας ''SWEET EUROPE - ΓΛΥΚΕΙΑ ΕΥΡΩΠΗ'', στις Πηγές Καλλιθέας »

Με την συμπλήρωση των δέκα (10) χρόνων από την αποκατάσταση του διατηρητέου- ιστορικού[...]
13/09/2017 15:42
«Αναφορά στον Γκρέκο»: Μια μεγάλη παράσταση, τη Δευτέρα 25 Σεπτεμβρίου- Κινηματοθέατρο Ρόδον »

Το 2017 ανακηρύχθηκε " Έτος Νίκου Καζαντζάκη¨ με την αφορμή τα 60 χρόνια από το θάνατο του. Η[...]
12/09/2017 16:08
Κάλλιστος Διακογεωργίου: Τα «θαλασσινά παραμύθια» ταξιδεύουν στα Δωδεκάνησα »

Με τη θεατρική παράσταση «Θαλασσινά παραμύθια» η ομάδα πολιτισμού της Περιφέρειας[...]
07/09/2017 16:07
Στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά «Η Γκόρφω η Συμιακιά», στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τα 70 χρόνια από την Ενσωμάτωση »

Το έργο του Μανώλη Αντώνογλου «Η Γκόρφω η Συμιακιά», γραμμένο στη Συμαϊκή ντοπιολαλιά, θα[...]
05/09/2017 16:26
Γιάννης Γουρζής: 30+ έτη Χαρακτικής, στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης, στη Ρόδο »

Ο Γιάννης Γουρζής είναι ένας χαράκτης που ζωγραφίζει με τα αιχμηρά του εργαλεία την επιφάνεια[...]
04/09/2017 16:16
10 Χρόνια Διεθνές Φεστιβάλ Ρόδου “Μαγικές Βραδιές Μουσικής στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου” »

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ρόδου 2017 γιορτάζει φέτος την επέτειο για τα δέκα χρόνια από την ίδρυσή του[...]
04/09/2017 16:11
Κάλλιστος Διακογεωργίου: από τον Πυρρίχιο στο Πεντοζάλι… »

«Οι Κρητικοί κι οι Πόντιοι έχουν κοινά και μοιάζουν κι οι δυο για την πατρίδα τους τα πάντα[...]
01/09/2017 15:42
Θωμάς Σωτρίλλης: Η Περιφέρεια συμβάλλει ενεργά στην συνεχή καταξίωση και αναβάθμιση του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου »

Στην έναρξη του  16ου Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου που πραγματοποιείται φέτος από[...]
29/08/2017 13:03
Αποκαλύφθηκε καταποντισμένο κτήριο σε υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα στη Σαλαμίνα »

 Ολοκληρώθηκε η δεύτερη φάση της διεπιστημονικής υποβρύχιας έρευνας στις ανατολικές ακτές[...]
Ροή ειδήσεων
20/09/2017 03:25
20/09/2017 02:27
20/09/2017 01:29
20/09/2017 00:44
20/09/2017 00:43
20/09/2017 00:15